|
YARGI (KAZA) Madde 35 — Yargılanma ve gerektiğinde yargıya başvurma, dokunulmaz bir hakdır ve bütün insanlar için yargı hakkı teminat altındadır. (176) (176) Kur'an, Nisa, 105; Şad, 26 : «insanlar arasında hak ve adaletle hükmet.» Madde 36 — a — Yargı görevi bağımsızdır ve aslî gayesi, insanlar arasında hakkın ve adaletin gerçekleştirilmesidir. b — Hâkimler de bağımsızdırlar ve kanun dışında üzerlerinde otorite yoktur. (177) (177) Kur'an, Mâide, 49 : «Aralarında Allah'ın sana indirdiği hükümlerle hükmet; onların keyiflerine uyma. Allah'ın sana indirdiği hükümlerin bir kısmını sana tatbik ettirmemek için yapacakları sapıtmalardan şiddetle kaçın. Eğer onlar, Allah'ın hükümlerinden yüz çevirirlerse, bil ki Allah bu ve benzeri günahları sebebiyle onları musibete uğratmak istiyordur, aldırma. İnsanlardan bir çoğu, maalesef Allah'ın emrinden çıkanlar güruhudur.» Madde 37 —Yargı bedelsizdir. Bu karşılıksız yargı hakkının suiistimal edilmemesi için gerekli hükümleri kanun tanzim eyler. (178) (178) Kur'an, Nisa, 58 : Hz. Peygamberin Mu'az bin Cebel'i Yemen'e kadı göndermesi ile alâkalı hadisde de konuyu aydınlatan hükümler vardır. Madde 38 — Yargılama alenidir. 'Ancak, ırz, namus, şahsi haklar ve ailevi ve emniyet sırları ile kamu yararı ve ahlakının muhafazası sözkonusu olduğu zaman, mahkeme yargılamayı gizli olarak yürütebilir. (179) (179) Kur'an, Mâide, 106 Madde 39 — a — Özel mahkemelerin kurulması yasaktır. b — Zikredilen hükümden silahlı kuvvetler mensuplarının özel askeri kanunlara göre suç teşkil eden fiillerinin yargılanması amacıyla kurulan askerî mahkemeler müstesna tutulmuştur. Askerî konular dışında kalan asker şahısların davaları normal mahkemelerde görülmeye devam eder. Madde 40 — Mahkeme kararlarının tenfizi, yetkililerin vazifesidir. Bunların tenfizinde gösterilecek ihmal veya kusur suçtur ve kanuna uygun olarak cezalandırılır. (180) (180) Kur'an, Nisa, 58-59 Madde 41 — Bu Anayasada zikredilen genel esaslara aykın olmamak şartıyla, yargı ile ilgili düzenleyici hükümleri, yargı için aranan şartları, hâkimlerin tayinleri, nakilleri ve azilleri ile alakalı kaideleri, yargı organı ile devletin diğer organlan arasındaki münasebetleri ve de yargıya ilişkin her konuyu kanun tanzim eder. |