Madde 42 —

Hisbe (başta belediye hizmetleri olmak üzere iyiyi emir ve kötüden nehiy vazifesini ifa eden nev'i şahsına münhasır bir kurum) müessesesinin hedefleri şunlardır:

a — İslâmi değerleri yüceltmek ve her çeşit tecavüzden korumak gayesiyle ma'rûfu emretmek ve münkeri nehyetmek.

b — Fertlerin, devlet organlan karşısında şikâyetlerini ve sızlanmalarını araştırmak.

c — Fertlerin hukukunun çiğnenmesin! önlemek.

d — Devlet görevlilerinin çalışmalarını takip etmek, görevlerini ifa ederken yaptıkları kusur ve ihmallerini ortaya çıkarmak ve yapılan hataların tashihi için elden geleni yapmak.

e — İdarî kararların yerindeliğini ve şeriliğini kontrol etmek. (181)

(181) Kur'an, Al-i İmran, 104 : «Sizden öyle bir cemaat bulunmalıdır ki, onlar herkesi hayra çağırsınlar, iyiliği emretsinler ve kötülükten vazgeçirmeye çalışsınlar. İşte onlar felaha erenlerin ta kendileridir.»; Buharı dışındaki Kütüb-i Sitte : «Sizden birisi bir münker (akla ve şer'e aykırı herşey) gördüğünde, mümkün ise eliyle onu değiştirsin. Buna gücü yetmiyorsa, diliyle karşı çıksın. Buna da gücü yetmiyorsa, kalbi ile karşı çıksın. Bu son durum, imanın en zayıf mertebesidir.»; Ayrıca Ebu Davud ile Tirmizi'nin ve de Buhari'nin naklettiği konu ile alâkalı hadisler de vardır

Madde 44 —

Muhtesibler, yetkilerini bizzat kullanabilecekleri gibi, kendilerine yöneltilecek ihtar veya şikâyet üzerine de kullanabilirler. Her konuda bilgi ve belge talep etme haklan mevcuttur. Talebe muhatap olanlar, muhtesiplerin isteklerini hemen yerine getirmek zorundadırlar.

Madde 45 —

Genel muhtesib, herhangi bir kanun yahut kanun tasarısının, zulme vesile olarak veya uygulamada zorluklar doğuracak hükümler ihtiva ettiğini yahut anayasaya aykırı olduğunu tesbit ederse, kanunun ilga yahut ta'dili için yetkili mercilere müracaat edebilir.

Madde 46 —