|
Halife Tayini İçin Müslümanlara
Tanınan Süre
Halife
tayini için Müslümanlara tanınan süre, iki gece ve üç gündüzdür.
Herhangi bir Müslüman boynunda bey’at sorumluluğu bulunmaksızın
iki gece geçirmesi helal olmaz. Bunun azami olarak iki gece ile sınırlandırılmasının
sebebi, Halife tayin etmenin bir önceki Halife’nin vefat etmesi
veya azledilmesinden itibaren farz oluşudur. Ancak Halife nasbetmek için
uğraşmakla birlikte Halife tayininin iki gece ve üç gündüz
ertelenmesi caizdir. Eğer iki gece geçmekle birlikte Halife tayin
etmeyecek olurlarsa, duruma bakılır. Şayet Müslümanlar
Halife’yi belirleme işiyle uğraşmalarına rağmen önleme güçleri
olmayan bir takım sebepler dolayısıyla iki gece içerisinde Halife
seçimini gerçekleştiremeyecek olurlarsa günahtan kurtulurlar. Çünkü
farzı yerine getirmekle meşguldürler ve önleme güçleri olmayan
sebepler dolayısıyla böyle bir geciktirmeye zorlanmışlardır.
Nitekim Rasulullah (s.a.v.) de şöyle buyurmuştur: "Hata, unutmak ve zorlandıkları şeylerden
dolayı Allah ümmetimden günahı
kaldırılmıştır.”
Eğer bu işle
uğraşmıyor iseler Halife nasbedilinceye kadar hep birlikte günahkardırlar.
Ancak Halife tayin ettikleri vakit, bu farzın sorumluluğu üzerlerinden
kalkar. Halife tayin etmeyip oturmak
suretiyle işledikleri günaha gelince, bu günah üzerlerinden düşmez
ve boyunlarında kalır. Bir Müslümanın herhangi bir farzı yerine
getirmemesi nedeniyle işlediği bir günahtan dolayı hesaba çekilmesi
gibi Allah bundan dolayı onları hesaba çeker.
Halife
nasbetme farzını yerine getirmek üzere Müslümanlara tanınan sürenin
iki gece ve üç gündüz oluşunun delili şudur: Ashab-ı Kiram, Peygamber'in vefat ettiği
haberini aldıkları andan itibaren ona Halife tayin etme hususunu araştırmak
üzere Sakife'de toplandılar. Sakife'de tartışmalarını devam
ettirdiler. İkinci gün beyat etmek üzere halkı mescitte topladılar.
Bu olay, iki gece ve üç gündüz boyunca devam etmiştir. Aynı şekilde
Ömer'in aldığı yaradan dolayı öleceği anlaşılınca şura halkına
Halife seçme görevini verdi ve onlar için üç günlük bir süre
belirledi. Daha sonra da, üç günlük süre içerisinde Halife
ittifakla belirlenmeyecek olur ise üç günden sonra buyruğuna
muhalefet edenlerin öldürülmesini emretti. Bunu uygulamak, yani
muhalif olanı öldürmek için de Müslümanlardan elli kişiyi görevlendirdi.
Seçilen kişilerin şura ehlinden ve Ashab-ı Kiramın büyüklerinden
olmasına rağmen böyle bir emir vermişti. Ashab-ı Kiramın gözleri
önünde böyle bir emri vermesine ve onlar tarafından da işitilmesine
rağmen bu hususta Ömer'e muhalefette bulunan ve böyle bir şeyi
reddeden bir kimsenin olduğuna dair bir nakil de yoktur. Bu nedenle Müslümanların
iki gece ve üç gündüzden daha fazla bir süre Halife’siz
kalmalarının caiz olmadığı sahabenin icmaı ile sabittir.
Sahabenin icmaı ise Kitap ve Sünnet gibi, şer’î delildir.
|